Опубликовано 27.05.2016

Кыргызстанда бир жыныстуу никелерге уруксат берүү керекпи?

Май айында бүткүл дүйнөдө Гомофобияга каршы күрөшүүнүн эл аралык күнү белгиленди. 1990-жылдын 17-майында гомосексуалдуулук оорулардын эл аралык классификациясынан алынып салынган. Бул күн расмий түрдө 2006-жылдан баштап белгиленип келет.
Жакында эле Италия бир жыныстуу никени мыйзамдаштырды. Ушуну менен Батыш Европадагы бардык өлкөлөрдө бир жыныстуу адамдардын мамилелерин расмий каттоодон өткөрүшүнө жол ачылды.
“Мейкин Азия онлайн” өнөктөшү – ZANOZA порталы бир жыныстуу никелер боюнча пикирлер таймашын жарыялады. Кыргызстандык гомосексуалдардын никеге турушуна уруксат бериш керекпи? Ушул суроого эки жоопту сунуштайбыз. А сиз кандай ойлойсуз? Добуш бериңиз.


Данияр Айтман
коомдук ишмер, блогер, феминист

Ооба, уруксат бериш керек. Бир жыныстуу никеге эмоция же адатка айланган жалган көз караштар аркылуу эмес, факты-аргументтерге таянып, болушунча  рационалдуу көз караш менен кароо керек. Эң башкысы, бир жыныстуу никелер – бул укуктук маселе экенин түшүнүп, аны укуктук принциптердин негизинде чечүү абзел.  Бул адеп-ахлак, салт-санаанын маселеси эмес. Бул укуктук гана маселе.


Бир жыныстуу никени мыйзамдаштыруу - адам укуктары теориясынын жана адамдардын мыйзам алдында бирдейлигинин натыйжасы. Бул төгүндөлбөй турган укуктук чындык. Адам укуктарынын теориясына ылайык, ар бир адам төрөлгөндөн баштап кол тийгис укук жана эркиндикке ээ болот. Адамдардын теңдик принциби болсо бардык адамдар укук жана эркиндикке бирдей деңгээлде ээ болоорун аныктайт. Ушул жагдайлар заманбап укуктук мамлекеттер, анын ичинде Баш мыйзамы ар бир адамдын укугу, эркиндигине кепилдик берип, адамдарды кодулоого тыюу салган Кыргызстан үчүн да фундаменталдык мүнөзгө ээ.


Никени каттоо укугу – адам укуктарынын эң негизгилеринен. Нике – эки адамдын биригиши. Бул эки адам - эркек менен аял, эркек менен эркек же аял менен аял болушу мүмкүн. Үч учурда тең бул өз мамилесин нике менен бекемдегиси келген эки адамдан турган жуптар. Бирок учурда Кыргызстанда эки түрдүү жыныстагы жубайлар гана никеге тура алат. Бир жыныстуу түгөйлөр мамлекет тарабынан мындай укуктан ажыратылып, бул мыйзам алдында баары бирдей деген принциптин одоно бузулушун көрсөтүп турат.


Бир жыныстуу никелер мыйзамдаштырылышы керек, анткени биздин гомосексуалдуу жарандарыбыз өзүнүн бар болушу менен эле никени каттоо укугуна ээ. Андан мамлекет ажыратып коюп жатат. Сөз биздин мекендештерибиздин фундаменталдык укуктары жөнүндө болуп жатат.


Бир жыныстуу никеге каршылардын аргументтери кайсы бир рационалдуу базага негизделбестен, алар үчүн жат болгон жашоо образына каршы чыгууга келип такалат. Бул расалык басмырлоодон эч айырмаланбайт. Бир жыныстуу никеге каршылар туура жашоо образы, адеп-ахлак тууралуу өз кабылдоосун, оюн башкаларга таңуулап, ЛГБТ тараптагыларды тескерисинче ушул нерсеге айыптап келишет.


Өз аракети үчүн жооп бере алган адам башкалардын укугун бузбаса эле каалагандай жашай алат, аны бул укугунан эч ким ажырата албайт. Гомосексуалдуулук жана бир жыныстуу никелер эч кимдин укугун бузбай жатат, ушул гана маанилүү.


Эгер биз өз Конституциябызды сыйласак, укуктук коомдо жашагыбыз келсе, биздин конституциялык укуктар жеке белги-өзгөчөлүктөргө карабай корголсун десек, анда биз бир жыныстуу никелерди мыйзамдаштырууну колдошубуз керек.

Поддерживаю
Поддержало
2 чел.
Турсунбай Бакир уулу
КРнын биринчи акыйкатчысы

Жок, керек эмес. Аллах пайгамбарлар Муса  (А.С.), Иса (А.С.) жана Мухаммед (С.А.В.) аркылуу жөнөткөн бардык ыйык китептерде өзү жараткандын бардыгына үй-бүлө курууну, көбөйүүнү буйруган.

Макул, эгер бир жыныстуу нике жана ЛГБТны колдогондордун артынан ээрчидик дейли, салттуу эмес ориентациядагыларга никеге турууга уруксат берсек, анда алар кантип адам санын көбөйтүшөт!? ЛГБТнын колдоочулары, алар бала багып алат деп актанышы мүмкүн. 

Бул учурда ЛГБТнын жетеги менен кетип, салттуу эмес сексуалдык ориентациядагы адамдарга жана Европанын курулай баалуулуктарына жагынып, никеге турган эки аял же эки эркек тууралуу эле ойлоп жатышат. Алар багып алган балдардын тагдырын ким ойлоду? Алар кантип чоңоёт, эки ата же эки апа сексуалдык ориентациясына, психологиясына таасир этпейби!?

Эгер Аллах жандуулардын башка жол менен көбөйүшүнө жол койсо, анда Дүйнөлүк ташкын маалында жандуунун баарын сактап калыш үчүн Нух пайгамбарга ар бир макулуктан эки жуптан куткар деп буйрук бермек эмес.

Бирок бир жыныстуу никенин болушу диний же биологиялык жактан мүмкүн эмес экенин ушинтип түшүндүрүү ЛГБТнын жактоочулары үчүн жетиштүү эмес.  Алар Кыргыз Республикасы  кошулган адам укуктары боюнча эл аралык конвенцияларга таянышат.

Бирок, Конституциядагы өзгөртүулөргө ылайык, эми эл аралык келишимдер улуттук мыйзамдан өйдө турбайт.

Ал эми Конституциянын айрым нормаларына таянуу ЛГБТнын бар экенин мыйзам менен актоо амалы, келечекте бир жыныстуу никелердин болушуна жол ачуу.

Келиңиздер, Конституциянын акыркы редакциясын карап көрөлү. 18-берене.

Ар бир жаран ушул Конституция жана мыйзамга каршы келбеген иш жана ишмердүүлүк менен алектенүүгө укуктуу. Азырынча бир жыныстуу нике, гей-жүрүш, ЛГБТ жашоо образын жайылтууга республикада тыюу салынган. Бирок эл аралык жана бейөкмөт уюмдар аркылуу бир жыныстуу никени биздин коомго таңуулоого аракет жасап жатышат.

Конституция мамлекет колдогон кыргыз элинин үрп-адат, салт-санаасын эске салган. Батыш баалуулуктары биздикин алмаштырып же өйдө турушу мүмкүн эмес. Конституциянын 37-беренесинде “Кыргыз Республикасында адам укугун жана эркиндигин бузбаган элдик салт-санаа, үрп-адаттар мамлекет тарабынан колдоого алынат” делет. Бир жыныстуу нике, ЛГБТ жашоо образын жайылтуу өлкөдөгү калктын басымдуу бөлүгүнүн укугун бузуп, кыргыз коомунун адептик жана рухий баалуулуктарына өтө чоң терс таасирин тийгизет. 

Конституцияда 36-берене бар.

1. Үй-бүлө – коомдун негизи. Үй-бүлө, ата болуу, эне болуу, балалык – бүткүл коомдун камкордугуна алынат жана мыйзам менен артыкчылыктуу корголот. Бир сөз менен айтканда, кыргыз коомунун гетеросексуалдуу ориентациясы мыйзамда бекитилген. Бир жыныстуу никеге мында орун жок.

Бул адеп-ахлак баалуулуктарын жана моралдык негиздерди бекемдөө үчүн балдардын укугун, кызыкчылыктарын коргогон Баш мыйзамда дагы бир берене бар. Конституциянын 16-беренесинин 5-бөлүгү: “Кыргыз Республикасында баланын эң жакшы кызыкчылыктарын камсыз кылуу принциби колдонулат”. А баланын эң жакшы кызыкчылыгы, албетте, ата менен апа бар адаттагы үй-бүлөлөрдө камсыз болот.

Акырында, Конституциянын 20-беренесинин 2-бөлүгүндө: “Адамдын, жарандын укуктары менен эркиндиктери улуттук коопсуздукту, коомдук тартипти, калктын саламаттыгын, адеп-ахлагын сактоо, башка адамдардын укуктары менен эркиндиктерин коргоо максатында Конституция жана мыйзамдар менен чектелиши мүмкүн. Киргизилип жаткан чектөөлөр көрсөтүлгөн максаттарга өлчөмдөш болушу керек”.  Баш мыйзамдын дал ушул нормасына ылайык, КРнын Жогорку Кеңешинин бешинчи чакырылышындагы ондогон депутаттар гей-пропагандага каршы мыйзам долбоорун иштеп чыккан. Элдин адеп-ахлагын, өсүп келе жаткан муундун кызыкчылыгын, жарандардын укугун коргоо үчүн эл тарабынан шайланган бийлик биздин коомго каршы келген, калктын тар категориясынын пайдасы үчүн  ички  жана сырткы күчтөрдүн өлкө мыйзамдарын өзгөртүшүнө уруксат бербеши керек. 

Поддерживаю
Поддержало
5 чел.
Редакция OpenAsia
Редакция OpenAsia
Автор материала

Читайте также

Вернуться в начало